Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından 28 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe giren 29 Sıra No’lu Tebliğ (Tebliğ) ile kripto varlık çekimlerine ilişkin bekleme süresi ve stablecoinler bakımından ise ayrıca günlük ve aylık çekim limitleri getirildi. Aşağıda, getirilen düzenlemelere ve aradan geçen 1 yıldan uzun sürede bu düzenlemelerin sektöre etkisine göz gezdirelim.

1. Sınırlamalar Kripto Varlık Çekim İşlemlerini Kapsıyor.

Tebliğ kripto varlık çekim işlemini şöyle tanımlamış: “Platformlar tarafından aracılık edilen ve müşterinin hesabından kripto varlık bakiyesini azaltan kripto varlık transfer işlemini ifade eder.” O halde müşterilerin platformdaki kripto varlık bakiyelerini başka bir cüzdana, platforma ya da yurt dışına aktarmaları kripto varlık çekimi anlamına geliyor. Bence burada asıl olay kripto varlıkların yurt dışındaki platformlara aktarılması (çekilmesi) bölümünde yaşanıyor.

2. Bekleme Süresi

Tebliğ m. 4/3 uyarınca: “Platformlar, Tedbirler Yönetmeliğinin 24/A maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları kapsamında aracılık ettikleri kripto varlık çekim işlemlerinde, başka platformlara yapılan transfer işlemleri dahil, kripto varlık transferini, transfer edilecek kripto varlığın alım, takas veya yatırma işleminden en az 48 saat sonra gerçekleştirir. Bu süre, ilk kripto varlık çekim işlemleri bakımından en az 72 saat olarak uygulanır.”

Bekleme Süresi Hangi Kripto Varlık Çekimlerini Kapsıyor?

i) Unhosted cüzdanlara yapılan kripto varlık çekimi (Tedbirler Yönetmeliğinin 24/A maddesinin altıncı fıkrası);

ii) Yurt dışında yerleşik olup kendi mevzuatına göre seyahat kuralına tabi olmayan kripto platformlarına yapılan kripto varlık çekimi (Tedbirler Yönetmeliğinin 24/A maddesinin yedinci fıkrası).

Dolayısıyla Türkiye’deki bir kripto platformuna yapılan kripto çekiminde bekleme süresi yok! Düzenlemenin lafzına bakarsanız, seyahat kuralına tabi olup, bu kuralı uygulayan yurt dışındaki platformlara yapılan çekimler bakımından da bekleme süresi olmadığını görebilirsiniz. Bekleme süresinde kripto varlık bazlı bir ayrım yok, tüm kripto varlık çekimlerinde eğer çekilen adres yukarıda belirtildiği gibi unhosted cüzdan adresiyse veya seyahat kuralına tabi olmayan yurt dışı platform ise, bekleme süresi uygulanıyor.

3. Stablecoin Tutar Limiti

Tebliğ m. 4/4 uyarınca: “Platformlar tarafından aracılık edilen, bir veya birden fazla resmî para birimi de dahil olmak üzere başka bir değere, hakka veya bunların birleşimine referans vererek istikrarlı bir değeri korumayı amaçlayan kripto varlıkların çekim işlemlerinde, başka platformlara yapılan transfer işlemleri dahil, günlük 3.000 ABD Doları ve aylık 50.000 ABD Doları karşılığı tutarda limit uygulanır. Ancak Tedbirler Yönetmeliğinin 24/A maddesinin birinci fıkrasının uygulanması durumunda bu limitler 2 kat uygulanabilir.”

Dolayısıyla tutar limiti sadece stablecoinlere veya bir değere, hakka veya bunların birleşimine endeksli kripto varlıkların çekimine uygulanıyor. Örneğin BTC veya ETH çekimlerinde tutar limiti uygulanmıyor.

Tutar limitlerinde varlık yerli platforma da çekilse yurt dışı platforma da çekilse, hatta unhosted cüzdana da çekilse limit uygulanıyor yani varlığın nereye çekildiğinin bir önemi yok. Seyahat kuralı varsa limit iki kat yani günlük 3.000 USD değil, 6.000 USD, aylık ise 50.000 USD değil 100.000 USD.

4. İşlem Mahiyetine İlişkin Açıklama

Aynı Tebliğ m. 4/5 hükmü uyarınca tüm kripto varlık transfer işlemlerinde müşteriden işlemin mahiyetine ilişkin en az 20 karakter uzunluğunda bir işlem açıklaması alınması da zorunlu. Yani “transfer” yazsanız yetmiyor illa 20 karakter olacak - örneğin "hesaplar arası aktarım" yazmanız gerekiyor.

5. Düzenlemeye Yönelik Eleştiriler

Düzenleme özünde kripto varlıkları Türkiye dışına çıkarmayı zorlaştırıyor ve kripto sektörünün kabul edemeyeceği kadar uzun süre bunu yapıyor. Kripto sektöründe yatırımcılar için zaman her şey. Fiyatlar 1 günde yükselip 1 günde yere düşebiliyor. Bu kadar volatilitenin yüksek olduğu bir yatırım enstrümanında yatırımcılara varlığınızı 48 saat bekletmek zorundasınız diyor düzenleme.

Şimdi empirik bir dataya dayanmayan, spekülatif bir şey söyleyeceğim: Bence Türk kullanıcılar işlemlerinin çoğunu yurt dışındaki kripto platformlarında yapıyor ve varlıklarını bu platformlarda tutuyor. Bunun çok fazla sebebi olduğunu düşünüyorum ama iki tanesine değinelim. Birincisi, Türkiye’de sunulabilecek hizmetler çok sınırlı, sadece spot işlemler ve on-chain staking sunulabiliyor. Kredili işlem yok, kaldıraçlı işlem, prediction market ürünleri zaten yasak, staking ürünlerinin her türüne izin verilmiyor… Yasaklara saymaya devam edersek bu yazı sadece yasaklardan oluşacak. İkincisi yurt dışındaki platformların sunduğu hizmet daha iyi, likidite sorunu yok, ödüller yüksek ve mevzuatın getirdiği ve kripto yatırımının niteliğiyle örtüşmeyen kısıtlamalar da yok.

Tebliğ bence bunlarla çok ilgilenmeden, kripto varlık çekimlerini biz kısıtlamaya tabi tutarsak, buradaki dolandırıcılar kripto varlığı yurt dışına çıkaramaz, böylece belki varlığa bir şekilde el koyma, dondurma gibi kararları uygulama imkanımız artar gibi bir bakış açısıyla tasarlanmış olabilir.

Peki aynısını bankalara diyor mu? Hayır demiyor, SWIFT işlemleri veya SWIFT dışı yurt dışı para transferleri için de böyle bir sınır yok, yurt içi transferlerde zaten böyle bir sınır yok.

Ama siz örneğin Binance Türkiye’den Gate Türkiye’ye stablecoin çekmek isteseniz, Binance Türkiye günlük -seyahat kuralını uyguladığı varsayımıyla- 6.000 USD’den fazla çekilmesine izin vermiyor. Binance Türkiye’den, örneğin Gate Global’e BTC çekim yapmak isteseniz 48 saat bekliyorsunuz. O arada BTC %10 değer kaybetse ona siz katlanmak durumundasınız. Burada platformlardan daha çok kullanıcılar mağdur oluyor, varlık kullanıcının ve benim görüşüme göre -bu konu doktrinde tartışmalı- kripto varlıklar üzerinde kullanıcının mutlak hakkı var. Ama bu hak bir Tebliğ ile (Kanun ile değil) kısıtlanabiliyor – bu durum Anayasa’nın 35. maddesinde yer alan mülkiyet hakkına ve temel hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceğini vurgulayan Anayasa’nın 13. maddesine açıkça aykırı.

Bir hukuk düzeni varlığı bir yerde tutmak isterse - bunu ister geçici olarak yapmak istesin ister kalıcı olarak - varlık orada durmaz. Para ve diğer mal varlığı değerleri özgürce transfer edilebildikleri lokasyonları sever, para zorla tutulduğu yerde kalmak istemez. Biraz Besim Tibuk ifadesi gibi oldu ama paranın ideolojisi liberalizmdir, yapacak bir şey yok.