Bitcoin tarihinin 2017’deki blok boyutu savaşlarından bu yana yaşanan en sert yönetişim tartışmalarından biri, 2025 sonlarında ortaya çıkıp bu ay doruğa ulaşan BIP-110 oldu. Bu öneri, ağı ikiye böldü, kısa süreli bir zincir ayrımına yol açtı ve sonunda net bir yenilgiyle sonuçlandı. Resmi adıyla Reduced Data Temporary Softfork, yani geçici veri azaltma çatallanması olan öneri, Bitcoin işlemlerine gömülen finansal olmayan verileri bir yıllığına sınırlamayı hedefliyordu. Destekçileri bunu Bitcoin’i “gerçek para” olarak koruma hamlesi sayarken karşıtlar da açık bir sansür girişimi olarak nitelendirdi.

Öneri, Aralık 2025’te Dathon Ohm takma adını kullanan bir geliştirici tarafından ortaya atıldı. İlk taslaklarda Luke Dashjr’ın da katkıları oldu. Başlangıçta BIP-444 numarasıyla dolaşan metin, daha sonra BIP-110 adını aldı. Temel hedefi netti: Blok alanının değer transferi dışındaki verilerle doldurulmasını engellemek. Özellikle Ordinals yazıtları, BRC-20 token’ları, Runes protokolü verileri ve büyük OP_RETURN yükleri önerinin hedefindeydi.

Tartışmanın kökleri 2023’teki Ordinals patlamasına kadar uzanıyor. O dönemde Bitcoin bloklarının keyfi veriler, görseller, metinler hatta bütün uygulamalar için kullanılabileceği ortaya çıkmıştı. 2025’te Bitcoin Core v30’un varsayılan 83 baytlık OP_RETURN sınırını kaldırması ise durumu daha da alevlendirdi.

Öneri eğer kabul edilseydi, bir yıl boyunca sıkı kurallar geçerli olacaktı. Aktivasyon yöntemi önceki soft fork’lardan çok daha agresif tasarlanmıştı. Zorunlu sinyal aşaması ve düşük eşik, madencileri açıkça taraf tutmaya zorluyordu. Sinyal vermeyenlerin blokları, BIP-110 destekçisi düğümler tarafından reddedilecekti. Bu nokta, önerinin en çok eleştirilen kısımlarından biri oldu.

Destekçiler, ağırlıklı olarak Bitcoin Knots kullanıcıları ve Ocean havuzu çevresinde toplanmıştı. Onlara göre finansal olmayan verilerin kalıcı depolama maliyeti, düğüm operatörlerinin sırtına biniyordu. Bitcoin bir veri depolama platformu değil, sağlam para olmalıydı. Bu geçici kısıtlama, daha kalıcı çözümler bulunana kadar ağa zaman kazandıracaktı.

Karşı cephe ise oldukça genişti. Adam Back, Jameson Lopp, Michael Saylor ve AntPool, Foundry USA, F2Pool gibi büyük madencilik havuzları aynı endişeleri dile getirdi: BIP-110, ücretini ödemiş geçerli işlemleri içeriklerine bakarak geçersiz kılacaktı. Bunun, açıkça sansür olduğunu söylediler. Bugün veriye konsensus düzeyinde kısıtlama getirilirse, yarın başka “istenmeyen” ama meşru işlemler de aynı yoldan geçebilirdi. Bitcoin’in nötrlük ilkesi, protokolün işlemlerin içeriğini yargılamaması gerektiğini söylüyordu. Yüzde 55’lik aktivasyon eşiği ve zorunlu sinyal mekanizması, zincir ayrımı riskini bilerek artırıyordu. Veri sorunu konsensus kurallarıyla değil, düğümlerin relay politikalarıyla çözülmeliydi. Madenciler, seçtikleri her geçerli işlemi dahil etme özgürlüğüne sahip olmalıydı. Bu özgürlüğün kısıtlanması, ağı güvende tutan ekonomik teşvikleri zayıflatırdı.

Öneriye madenci desteği neredeyse hiç gelmedi. Zorunlu sinyal penceresi açılmadan önceki dönemde sinyal oranı yalnızca yüzde 2,53 civarındaydı ve bu tamamen Ocean havuzundan geliyordu. AntPool, Foundry, F2Pool, ViaBTC gibi büyükler ise destek vermediler. 8 Ağustos 2026’da, blok 961.632’de zorunlu sinyal penceresi açıldı.

BIP-110 yazılımı çalıştıran düğümler, ağırlıklı olarak Bitcoin Knots’lar, sinyal vermeyen madencilerin bloklarını reddetmeye başladı. AntPool’un blokları da bu gruba girdi. Destekçi düğümler, Ocean üzerinden çalışan Roughnecks adlı madencinin ürettiği alternatif bloğu takip etti. Kısa süreli bir zincir ayrımı yaşandı. Azınlık zinciri neredeyse anında çöktü. Yaklaşık sekiz saatte iki blok üretilebildi. Destekleyen hash gücü toplam ağın yüzde 0,15’ini, belki daha azını bile bulmuyordu.

Ana zincir normal hızında ilerlemeye devam etti ve hızla onlarca blok öne geçti. Düşük hash gücü nedeniyle azınlık zinciri mevcut zorluk seviyesinde işlemez hale geldi. Zorluk ayarlaması normal kurallar altında yıllarca sürebilirdi. BIP-110 hiçbir zaman ana ağda aktif olmadı. Ana zincir etkilenmeden yoluna devam etti. Azınlık zinciri fiilen durdu. Bazı destekçiler daha sonra proof-of-work algoritmasını değiştirip ayrı bir coin çıkarma fikrini konuştu ama bu, BIP-110’dan tamamen bağımsız yeni bir proje oluşturacağından çok sıcak karşılanmadı.

Bu süreç, Bitcoin’in yönetişim modelinin bir kez daha denemeden geçmesi olarak yorumlandı. Model, resmi oylamalara veya geliştirici kararnamelerine değil, madenciler, düğüm operatörleri, borsalar, cüzdanlar, tüccarlar ve kullanıcıların organik uyumuna dayanan bir model. Bu işleyişte herkes fork önerebilir. Ekonomik çoğunluk peşinden gelmezse, sonuç alakasız bir azınlık zinciri olur.

BIP-110’un arkasında bir grup düğüm operatörü ve tek bir madencilik havuzu vardı. Madencilerin ezici çoğunluğu, büyük borsalar, kurumsal yatırımcılar ve geniş kullanıcı tabanı ise destek vermedi. Michael Saylor’ın sözleriyle: “Bitcoin tasarlandığı gibi çalıştı.” Tartışmalı bir öneri ortaya atıldı, tartışıldı ve herhangi bir merkezi otoritenin müdahalesine gerek kalmadan ekonomik konsensus tarafından reddedildi.

BIP-110, Bitcoin’in varoluş sorusunu yeniden masaya koydu: Para olmak için mi var, yoksa veri taşımak için mi? Bu tartışma burada bitmeyecek. Yeni Ordinals benzeri kullanımlar, Runes türevleri ya da henüz hayal edilmemiş protokoller ortaya çıktıkça, parasal ağ ile veri katmanı arasındaki gerilim sürecek. Ama 2026 Ağustos’unda net bir sonuç çıktı. Öneri reddedildi. Ana zincir bozulmadan devam etti. Nötrlük ilkesi ayakta kaldı. BIP-110’un asıl mirası, hiçbir zaman yürürlüğe girmeyen kurallarında değil; Bitcoin topluluğunun nötrlük, madenci egemenliği ve organik yönetişim konusundaki bağlılığını ne kadar net yeniden teyit ettiğinde yatıyor. Veri sorusu hâlâ çözülmüş değil ancak verilen cevap açık: Bitcoin önce paradır ve ana zincir üzerine yazılanlara karşı nötr kalacaktır.