ABD’de son birkaç aydır bitmeyen ve çözülemeyen bir tartışma var: Stablecoin’lerden faize benzer şekilde pasif getiri elde edilmesine izin verilmeli mi?

Konuya ilişkin Temmuz 2025’de yürürlüğe giren ve stablecoin’lerin ihracına ve ödemelerde kullanılmasına ilişkin esasları belirleyen GENIUS Act stablecoin ihraççıları bakımından yasaklayıcı bir hüküm içeriyor. İlgili hükme göre stablecoin ihraççılarının, stablecoin’in tutulması veya kullanılması karşılığında ilgili stablecoin sahiplerine getiri (itibari para, kripto varlık veya başka bir getiri) sağlaması yasak.

GENIUS Act’in getirdiği yasak ABD’de banka lobisini tatmin etmiyor. Neden? Sebebi basit: Yasak sadece stablecoin ihraç edenleri kapsıyor. Lafzi bir yorumla Coinbase gibi stablecoin ihraç etmeyen kripto varlık platformlarının yasak kapsamında kalmadığı ve stablecoin’in kullanılması karşılığında kullanıcılara getiri sağlayabileceği savunulabilir – hatta savunuluyor.

Evet banka lobisi sadece Türkiye’de değil, ABD’de de çok güçlü hatta orada buradan daha da güçlü. Örneğin Bank of America CEO’su Brian Moynihan stablecoin’lerden pasif gelir elde edilmesi halinde bankalardaki trilyonlarca dolar mevduatın buraya kayabileceğini söyülüyor (CoinDesk - Bank of America CEO says stablecoins could drain trillions in bank deposits: https://www.coindesk.com/business/2026/01/15/bank-of-america-ceo-says-stablecoins-could-drain-trillions-in-bank-deposits). JP Morgan CEO’su Jamie Dimon ise stablecoin’lerin tutulması ve kullanılması karşılığında getiri sağlama işleminin bankaların mevduat toplaması ile aynı şey olduğunu ve bu platformların bankalar gibi regüle edilmesi gerektiğini beliritiyor (CoinDesk - JP Morgan CEO Jamie Dimon says stablecoin issuers paying interest should be regulated as banks: https://www.coindesk.com/policy/2026/03/03/jp-morgan-ceo-jamie-dimon-says-stablecoin-issuers-paying-interest-should-be-regulated-as-banks).

Bir dakika geriye yaslanıp kendinize şu soruyu sorabilirsiniz: Bankalar neden stablecoin’lerden getiri sağlanması veya sağlanmasının yasaklanması konusunda bu kadar söz sahibi? Elbette stablecoin’lerin tutulması ve kullanılması karşılığı verilen getirinin oranı bankaların sunduğu faiz oranlarından çok daha yüksek. Bunun doğal sonucu olarak – insanların finansal tercihlerinde aptal olmadığı varsayımında – bankalarda tutulan dolar mevduatın stablecoin getirisi ile yer değiştireceği aşikar. Yani bankaların CEO’ları endişelerinde haklı.

Peki ABD’nin derdi bankaların sorunlarını çözmek mi? Yoksa alternatif finansal sistemin kullanıcılara sunduğu faydaların regülatif çerçevede sunulmasına imkan tanımak mı?

Velhasıl, GENIUS Act’in düzenlemediği birçok konuyu düzenleyen CLARITY Act adını verdiğimiz düzenleme teklifi tam da bu sorun çerçevesinde kilitlenmiş durumda. Bankalar stablecoin’lerden pasif gelir kazanılmasını istemiyor. Coinbase CEO’su Brian Armstrong ise haklı olarak stablecoin’den pasif gelir elde edilmesine izin verilmesini istiyor çünkü bu durum kullanıcıların da lehine – zira kullanıcılar bankadaki mevduattan daha yüksek getiri elde ediyor. Bu sebeple, Coinbase stablecoin getirisine yönelik yasak dışında da çok tartışmalı olan ve birçok konuyu kripto varlık platformları aleyhine düzenleyen CLARITY Act düzenleme teklifine yönelik desteğini çektiğini duyurdu (Brian Armstrong X Announcement: https://x.com/brian_armstrong/status/2011545247105355865?lang=en).

Bu yazının yazıldığı tarihte henüz CLARITY Act henüz yasalaşmadı ve son tartışmalar stablecoin getirisi konusunda bir ayrım öngörüyor. Yapılan ayrıma göre pasif getiri ile aktif olarak stablecoin’lerin kullanıldığı ürünler bakımından farklı bir rejim belirlenmesi düşünülüyor. Şöyle ki kullanıcıya sırf stablecoin tuttuğu için getiri sağlanması bu ayrıma göre yasaklanıyor çünkü bu getiri banka mevduatına çok yakınsıyor. Fakat kullanıcının stablecoin’inin blok zinciri ağına veya protokole katkı sunduğu yani aktif şekilde kullanılması karşılığında getiri öngören senaryolara izin verilmesi öngörülüyor. Bir bakıma zincir üstü kilitleme (staking) gibi blok zincirine katkı sunan işlemler karşılığı kullanıcıların getiri elde etmesine istisnai olarak izin verilmesi teklif ediliyor (Detaylı tartışma için bknz. David Krause - Stablecoin Yield, Governance Rewards, and the Road to the CLARITY Act:Where U.S. Digital Asset Regulation Stands in March 2026) . Bu teklifin yeterli ve tatmin edici olduğu söylenemez.

Özetle ABD’de bankalar ile kripto varlık platformları arasında stablecoin cephesi üzerinden regülatif bir savaş veriliyor. Bankaların kripto varlık düzenlemelerine neden katılmaması gerektiği ile ilgili ABD çarpıcı bir örnek sunuyor. Bu durum Martı TAG veya UBER ile ilgili bir düzenleme yaparken taksicilerin de olaya dahil olup düzenlemeye karışması gibi bir şey. Buradan sağlıklı bir sonuç çıkması düşünülemez.

Türkiye’de de bankacılık fantastik derecede güçlü ve benzer bir sorunun ilerleyen zamanda bizde de yaşanması muhtemel. Stablecoin üzerinden gerçekleşen savaşı bankalar mı kazanacak yoksa kripto varlık platformları ve dolaylı olarak kullanıcılar mı kazanacak bilmek güç. Bu savaşı yakından takip etmek keyifli, bankaların kaybettiğini görmeyi iple çekiyorum :)